Test antygenowy Combo 9 w 1 – zasada działania, przebieg badania i interpretacja wyników

Test antygenowy fluorecare® Combo 9 w 1 – jakie patogeny wykrywa?

Test 9 w 1 wykrywa dziewięć patogenów odpowiedzialnych za zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych: SARS-CoV-2, rinowirusa, wirusa paragrypy, wirusy grypy A i B, RSV, adenowirusa, ludzkiego metapneumowirusa oraz Mycoplasma pneumoniae. Umożliwia diagnostykę takich chorób jak COVID-19, grypa, przeziębienie, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie oskrzelików oraz zapalenie płuc. Panel obejmuje również patogeny mogące powodować zaostrzenia astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Mycoplasma pneumoniae jest natomiast jedną z przyczyn atypowego, śródmiąższowego lub odoskrzelowego zapalenia płuc.

Jednoczesne wykrywanie i różnicowanie dziewięciu patogenów układu oddechowego

Jest jakościowym testem immunochromatograficznym przeznaczonym do jednoczesnego wykrywania i różnicowania dziewięciu patogenów układu oddechowego: SARS-CoV-2, rinowirusa (RhV), wirusa paragrypy (PIV), wirusa grypy typu A, wirusa grypy typu B, syncytialnego wirusa oddechowego (RSV), adenowirusa (ADV), ludzkiego metapneumowirusa (hMPV) oraz Mycoplasma pneumoniae (M.P). Materiałem do badania może być wymaz z nosa, nosogardzieli albo jamy ustnej i gardła.

Patogeny związane z zakażeniami górnych i dolnych dróg oddechowych

Panel obejmuje drobnoustroje odpowiedzialne za zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, które często przebiegają z podobnymi objawami klinicznymi. Rinowirus jest częstą przyczyną przeziębienia, ale u niemowląt, małych dzieci oraz osób z przewlekłymi chorobami układu oddechowego może prowadzić również do zapalenia oskrzeli lub płuc. Wirusy paragrypy wywołują zakażenia górnych dróg oddechowych, a także zapalenie oskrzeli, oskrzelików i płuc, szczególnie u dzieci, osób starszych i pacjentów z obniżoną odpornością.

Wirusy grypy typu A i B są przyczyną sezonowych zakażeń o przebiegu od łagodnego do ciężkiego. RSV wywołuje przede wszystkim zapalenie oskrzelików i płuc u niemowląt, natomiast u starszych dzieci i dorosłych może powodować zakażenia górnych dróg oddechowych. Adenowirusy mogą wywoływać zakażenia dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, oczu oraz dróg moczowych. Zakażenie hMPV najczęściej ma przebieg łagodny, ale może prowadzić do zapalenia oskrzelików, zapalenia płuc oraz zaostrzeń astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Mycoplasma pneumoniae jest natomiast czynnikiem etiologicznym atypowego, śródmiąższowego lub odoskrzelowego zapalenia płuc.

Jak działa test antygenowy fluorecare® Combo 9 w 1?

Immunochromatografia przepływu bocznego ze złotem koloidalnym

Test wykorzystuje metodę immunochromatografii przepływu bocznego z zastosowaniem cząstek złota koloidalnego. Po naniesieniu przetworzonej próbki na kasetę obecny w niej antygen łączy się ze swoistym przeciwciałem oznakowanym złotem koloidalnym. Powstały kompleks antygen–przeciwciało przemieszcza się wzdłuż membrany nitrocelulozowej na skutek działania sił kapilarnych. W odpowiednim obszarze testowym kompleks jest wychwytywany przez unieruchomione przeciwciało swoiste dla danego patogenu. Nagromadzenie kompleksu powoduje pojawienie się fioletowej linii testowej.

Linia kontrolna i wzrokowy odczyt wyniku

W strefie kontrolnej C koniugat zostaje przechwycony przez kozią anty-mysią immunoglobulinę IgG, co prowadzi do powstania linii kontrolnej. Jej obecność potwierdza prawidłowy przepływ próbki i poprawny przebieg reakcji. Wynik odczytuje się wzrokowo.

Dziewięć obszarów detekcyjnych T1–T9

Kaseta obejmuje dziewięć obszarów detekcyjnych. Linia T1 odpowiada SARS-CoV-2, T2 rinowirusowi, T3 wirusowi paragrypy, T4 Mycoplasma pneumoniae, T5 grypie typu A, T6 grypie typu B, T7 RSV, T8 adenowirusowi, a T9 ludzkiemu metapneumowirusowi.

Materiał do badania i pobieranie próbki

Przed badaniem zestaw oraz próbka powinny osiągnąć temperaturę 20–25°C. Jeżeli zestaw był przechowywany w lodówce, należy pozostawić go w temperaturze pokojowej przez około pięć minut. Kasetę po otwarciu opakowania należy wykorzystać w ciągu jednej godziny.

Pobieranie wymazu z nosa, gardła i nosogardzieli

W przypadku wymazu z nosa wymazówkę wprowadza się do nozdrza na głębokość do około 2,5 cm, obraca pięć razy przy ścianie nozdrza, a następnie powtarza procedurę w drugim nozdrzu przy użyciu tej samej wymazówki. Przy pobieraniu wymazu z gardła należy przetrzeć migdałki gardłowe po obu stronach co najmniej trzykrotnie, a następnie kilkakrotnie tylną ścianę gardła. Wymaz z nosogardzieli pobiera się przez delikatne wprowadzenie wymazówki wzdłuż dna jamy nosowej do tylnej ściany nosogardzieli i wykonanie kilku obrotów.

Przygotowanie próbki i przebieg testu 9 w 1

Obróbka próbki i naniesienie materiału na kasetę

Pobraną wymazówkę umieszcza się w probówce zawierającej roztwór do obróbki próbki. Następnie wymazówkę należy dziesięciokrotnie docisnąć do ścianek probówki i pozostawić na jedną minutę. Do każdego wgłębienia oznaczonego literą S nanosi się dwie krople, czyli około 60 µl przetworzonego materiału. Zbyt duża lub zbyt mała objętość próbki może prowadzić do uzyskania nieprawidłowego wyniku.

Czas odczytu wyniku

Kasetę pozostawia się nieruchomo przez 12 minut. Wynik odczytany przed upływem 12 minut albo po 20 minutach może być błędny, a wynik odczytany po 20 minutach jest nieważny.

Jak interpretować wynik testu 9 w 1?

Wynik dodatni

Wynik dodatni oznacza obecność linii kontrolnej C oraz odpowiedniej linii testowej T1–T9. Każda widoczna linia testowa, również słabo zabarwiona, powinna być traktowana jako wynik dodatni. Jednoczesne pojawienie się kilku linii testowych wskazuje na wykrycie więcej niż jednego antygenu, dlatego należy dokładnie sprawdzić ich położenie na kasecie.

Wynik ujemny i wynik nieważny

Wynik ujemny uzyskuje się, gdy widoczna jest wyłącznie linia kontrolna C. Brak linii kontrolnej oznacza wynik nieważny, niezależnie od obecności linii testowych. Przyczyną może być niewłaściwe wykonanie procedury, nieprawidłowa objętość próbki albo zaburzenie przepływu chromatograficznego. W takim przypadku test należy powtórzyć z użyciem nowego zestawu.

Granice wykrywalności deklarowane dla poszczególnych patogenów - test fluorecare® Combo 9 w 1

Granice wykrywalności różnią się w zależności od patogenu i zastosowanego materiału referencyjnego. Dla SARS-CoV-2 wynoszą 49 TCID₅₀/ml, dla RhV 4 ng/ml, dla PIV 1/2/3 – 100 ng/ml, a dla Mycoplasma pneumoniae 8,12 × 10³ CFU/ml. Dla grypy, RSV, adenowirusa i hMPV przedstawiono osobne wartości zależne od typu lub szczepu. Ponieważ wyniki wyrażono w różnych jednostkach, nie należy bezpośrednio porównywać granic wykrywalności poszczególnych patogenów.

Reaktywność krzyżowa i interferencje

Reaktywność krzyżowa

Omawiany test nie wykazywał reaktywności krzyżowej z szeregiem innych wirusów, bakterii i grzybów, w tym z ludzkimi koronawirusami OC43, 229E, NL63 i HKU1, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Bordetella pertussis oraz Candida albicans.

Badania interferencji

Nie stwierdzono również interferencji ze strony wymienionych leków i substancji, takich jak krew ludzka, mucyna, fenylefryna, oksymetazolina, flutykazon, oseltamiwir, budezonid, biotyna, kwas acetylosalicylowy, deksametazon i dekstrometorfan.

Badania kliniczne, ograniczenia i warunki stosowania testu

Deklarowana zgodność całkowita w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych uczestniczyły oddzielne grupy dla każdego patogenu: od 122 osób w badaniu dotyczącym Mycoplasma pneumoniae do 668 osób w przypadku SARS-CoV-2. Deklarowana zgodność całkowita wynosiła 96,11% dla SARS-CoV-2, 98,06% dla RhV, 98,42% dla PIV, 96,27% dla grypy A, 94,78% dla grypy B, 99,44% dla RSV, 99,03% dla ADV, 99,05% dla hMPV oraz 96,72% dla Mycoplasma pneumoniae. Najwyższą zgodność całkowitą uzyskano zatem dla RSV, hMPV i adenowirusa.

Charakter jakościowy i pomocniczy testu

Test ma charakter jakościowy i pomocniczy. Nie określa stężenia patogenu ani ciężkości zakażenia. Ostateczne rozpoznanie powinno zostać postawione przez lekarza na podstawie objawów klinicznych, wywiadu epidemiologicznego oraz wszystkich dostępnych wyników laboratoryjnych.

Ograniczenia wyniku ujemnego

Wynik fałszywie ujemny może wystąpić, gdy ilość antygenu jest niższa od granicy wykrywalności, próbka została pobrana lub przetworzona nieprawidłowo albo zawartość patogenu w materiale była niewielka. Ujemny wynik nie wyklucza zakażenia i nie powinien stanowić podstawy do rezygnacji ze środków ograniczających transmisję.

Przechowywanie, jednorazowe użycie i postępowanie z odpadami

Zestaw należy przechowywać w temperaturze 2–30°C, w suchym miejscu i z ochroną przed światłem. Jest on przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użycia. Zużyte kasety, wymazówki i próbki należy traktować jako potencjalnie zakaźne i usuwać zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi odpadów biologicznych.

Interpretacja wyniku w kontekście klinicznym

Test 9 in 1 combo fluorecare® MF-139 umożliwia szybkie, jednoczesne różnicowanie dziewięciu patogenów układu oddechowego w czasie około 12 minut. Jego zaletą jest szeroki zakres wykrywanych drobnoustrojów i prosty odczyt wizualny. Wynik powinien być jednak zawsze interpretowany w połączeniu z obrazem klinicznym oraz innymi badaniami diagnostycznymi.