Test antygenowy Combo 4 w 1 umożliwia jednoczesne wykrywanie SARS-CoV-2, wirusa grypy typu A, wirusa grypy typu B oraz RSV – czterech najczęstszych wirusowych przyczyn ostrych zakażeń dróg oddechowych, których objawy kliniczne mogą być do siebie bardzo podobne. W artykule omawiamy zasadę działania testu fluorecare®, rodzaje materiału do badania, przebieg procedury oraz sposób interpretacji wyników. Przedstawiamy również deklarowane przez producenta parametry testu, w tym granice wykrywalności, wyniki oceny klinicznej w porównaniu z metodą RT-PCR, reaktywność krzyżową oraz badania interferencji.

Test 4 w 1 – jakie patogeny wykrywa?

Test 4 w 1 służy do jednoczesnego wykrywania czterech najczęstszych wirusowych przyczyn ostrych zakażeń dróg oddechowych: SARS-CoV-2, wirusa grypy typu A, wirusa grypy typu B oraz RSV. Patogeny te mogą powodować choroby przebiegające z gorączką, kaszlem, bólem gardła, nieżytem nosa, osłabieniem i bólami mięśniowymi. Test pomaga różnicować COVID-19, grypę oraz zakażenie RSV, których objawy kliniczne często są do siebie bardzo podobne. Zakażenia te mogą mieć przebieg od łagodnego do ciężkiego, a w szczególności RSV może prowadzić u niemowląt i małych dzieci do zapalenia oskrzelików oraz zapalenia płuc.

Podobieństwo objawów ostrych zakażeń dróg oddechowych

Ostre zakażenia dróg oddechowych stanowią niejednorodną grupę chorób, których obraz kliniczny może obejmować gorączkę, kaszel, osłabienie, nieżyt nosa, ból gardła i bóle mięśniowe. Podobieństwo objawów COVID-19, grypy i zakażenia RSV ogranicza możliwość wiarygodnego określenia etiologii wyłącznie na podstawie badania klinicznego. SARS-CoV-2 jest wirusem należącym do rodzaju Betacoronavirus i może powodować zakażenia o przebiegu od bezobjawowego do ciężkiej choroby układu oddechowego. Wirusy grypy A i B odpowiadają za sezonowe zachorowania i mogą prowadzić do ciężkich powikłań, szczególnie u osób starszych, małych dzieci oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi. RSV jest istotnym czynnikiem etiologicznym zakażeń dolnych dróg oddechowych, zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci, u których może powodować zapalenie oskrzelików i zapalenie płuc.

Jednoczesne oznaczenie czterech celów analitycznych

Zastosowanie testu wieloparametrowego pozwala na przeprowadzenie jednej procedury ekstrakcji próbki i równoległe oznaczenie czterech celów analitycznych. Test fluorecare® SARS-CoV-2 & Influenza A/B & RSV Antigen Combo Test Kit jest przeznaczony do profesjonalnej diagnostyki in vitro i daje wynik jakościowy, wskazujący obecność lub brak wykrywalnego antygenu każdego z badanych wirusów.

Jak działa test antygenowy 4 w 1?

Immunochromatografia przepływu bocznego ze złotem koloidalnym

Test wykorzystuje metodę immunochromatografii przepływu bocznego ze znacznikiem w postaci złota koloidalnego. Po naniesieniu przygotowanej próbki antygen obecny w materiale klinicznym wiąże się ze swoistymi przeciwciałami znakowanymi cząstkami złota. Powstały kompleks antygen–przeciwciało migruje wzdłuż membrany nitrocelulozowej pod wpływem sił kapilarnych.

W obszarze testowym kompleks zostaje wychwycony przez unieruchomione przeciwciała swoiste dla danego analitu. Nagromadzenie znakowanych kompleksów powoduje pojawienie się widocznej, purpurowoczerwonej linii.

Znaczenie linii kontrolnej C

Niezwiązane koniugaty migrują dalej do obszaru kontrolnego, w którym są wychwytywane przez przeciwciała przeciwko mysiej immunoglobulinie IgG. Pojawienie się linii kontrolnej C potwierdza prawidłowy przepływ próbki, aktywność odczynników oraz techniczną ważność oznaczenia.

Materiał do badania i pobieranie próbki

Kaseta zawiera odrębne obszary odczytu dla SARS-CoV-2, grypy A/B i RSV. W części dotyczącej grypy możliwe jest rozróżnienie antygenu grypy A od antygenu grypy B na podstawie położenia odpowiedniej linii reakcyjnej. Materiałem do badania mogą być wymazy:

  • z przedniej części nosa,
  • z nosogardła,
  • z części ustnej gardła.

Pobieranie wymazu

Materiał powinien zostać pobrany przy użyciu sterylnej wymazówki i zbadany możliwie szybko. W przypadku wymazu z nosa producent zaleca wprowadzenie wymazówki równolegle do podniebienia, jej kilkukrotne obrócenie przy ścianie jamy nosowej, a następnie powtórzenie procedury w drugim nozdrzu.

W przypadku wymazu nosowo-gardłowego wymazówkę należy wprowadzić wzdłuż dna jamy nosowej do tylnej ściany nosogardła i kilkukrotnie obrócić.

Ekstrakcja próbki i materiał w podłożu VTM

Wymazówkę umieszcza się w probówce z roztworem ekstrakcyjnym i obraca dziesięciokrotnie. Następnie probówkę zamyka się, miesza przez odwracanie i pozostawia na jedną minutę. W przypadku próbek w podłożu transportowym VTM do probówki ekstrakcyjnej dodaje się 200 µl materiału, przy czym producent wskazuje na konieczność uprzedniego potwierdzenia zgodności danego podłoża transportowego z testem.

Jak wykonać test 4 w 1 i kiedy odczytać wynik?

Przed badaniem kasetę oraz próbkę należy doprowadzić do temperatury 20–25°C. Do każdego z dwóch otworów próbkowych nanosi się pionowo po dwie krople przygotowanego materiału, odpowiadające około 60 µl. Wynik odczytuje się po 15 minutach. Odczyt po upływie 20 minut uznawany jest za nieważny. Zarówno zbyt mała, jak i nadmierna objętość próbki może prowadzić do nieprawidłowego lub nieważnego wyniku.

Jak interpretować wynik testu 4 w 1?

Wynik dodatni

Wynik jest uznawany za dodatni, gdy pojawia się linia kontrolna C oraz linia testowa odpowiadająca określonemu patogenowi. Intensywność linii testowej nie decyduje o dodatniości wyniku, także słabo widoczna linia powinna zostać zinterpretowana jako dodatnia, o ile wystąpiła w prawidłowym obszarze odczytu.

Wynik ujemny

Wynik ujemny występuje wówczas, gdy widoczna jest wyłącznie linia kontrolna C, bez linii testowej dla danego celu.

Wynik nieważny

Wynik nieważny stwierdza się w przypadku braku linii kontrolnej. Badanie należy wówczas powtórzyć z użyciem nowej kasety i, w razie potrzeby, ponownie pobranej próbki.

Możliwość uzyskania dodatnich wyników dla więcej niż jednego patogenu

Możliwe jest równoczesne uzyskanie dodatnich wyników dla więcej niż jednego patogenu. Konstrukcja testu pozwala więc na wykrywanie potencjalnych współzakażeń, a nie wyłącznie pojedynczego czynnika etiologicznego.

Parametry testu 4 w 1 deklarowane przez producenta

Tabela 1. Deklarowane przez producenta fluorecare® parametry testu 4-w-1

Analityczny cel testu Granica wykrywalności, LoD Liczba próbek w ocenie klinicznej Dodatnia zgodność procentowa, PPA Ujemna zgodność procentowa, NPA
SARS-CoV-2 49 TCID₅₀/ml 668 92,93%; 95% CI: 89,82–95,33% 100,0%; 95% CI: 98,78–100%
Grypa A, A/H1N1 2009 1,96 × 10⁴ TCID₅₀/ml 315* 91,80%; 95% CI: 81,90–97,28% 99,61%; 95% CI: 97,83–99,99%
Grypa A, sezonowy H1N1 2,0 × 10⁴ TCID₅₀/ml
Grypa A, H3N2 4,0 × 10⁴ TCID₅₀/ml
Grypa B, linia Victoria 5,0 × 10³ TCID₅₀/ml 316* 92,73%; 95% CI: 82,41–97,98% 100,0%; 95% CI: 98,60–100%
Grypa B, linia Yamagata 2,625 × 10⁶ TCID₅₀/ml
RSV typu A 1,15 × 10⁴ TCID₅₀/ml 323* 96,97%; 95% CI: 89,48–99,63% 100,0%; 95% CI: 98,58–100%
RSV typu B 1,6 × 10⁴ TCID₅₀/ml

* Ocena kliniczna dotyczyła zbiorczo odpowiednio grypy A, grypy B lub RSV, bez oddzielnego oszacowania zgodności klinicznej dla każdego szczepu lub podtypu.

Granica wykrywalności i ocena kliniczna

Granica wykrywalności LoD

Granica wykrywalności SARS-CoV-2 została potwierdzona jako najmniejsze stężenie dające wynik dodatni w 20 z 20 powtórzeń. Dla wirusów grypy i RSV wartości LoD były zależne od szczepu lub typu wirusa. Szczególnie duże zróżnicowanie stwierdzono dla grypy B: deklarowana granica wykrywalności dla linii Yamagata była ponad 500-krotnie wyższa niż dla linii Victoria, co wskazuje na istotną zależność czułości analitycznej od wariantu wirusa.

Porównanie z metodą RT-PCR

W badaniach klinicznych test porównano z metodą RT-PCR. Dla SARS-CoV-2 uzyskano 342 wyniki zgodnie dodatnie, 300 zgodnie ujemnych oraz 26 wyników ujemnych w teście antygenowym przy dodatnim wyniku metody porównawczej. Dla grypy A odnotowano 56 wyników zgodnie dodatnich, 253 zgodnie ujemne, pięć wyników fałszywie ujemnych i jeden wynik fałszywie dodatni. Dla grypy B uzyskano 51 wyników zgodnie dodatnich, 261 zgodnie ujemnych i cztery wyniki fałszywie ujemne. Dla RSV odnotowano 64 wyniki zgodnie dodatnie, 257 zgodnie ujemnych i dwa wyniki fałszywie ujemne.

Interpretacja PPA i NPA

Najwyższą całkowitą dodatnią zgodność procentową wykazano dla RSV, natomiast najniższą dla grypy A. Ujemna zgodność procentowa była bardzo wysoka dla wszystkich analitów, co oznacza, że w przedstawionym zbiorze walidacyjnym wyniki fałszywie dodatnie występowały rzadko. Należy jednak podkreślić, że PPA i NPA są wskaźnikami zgodności z metodą porównawczą i nie powinny być automatycznie utożsamiane z czułością i swoistością diagnostyczną w każdej populacji klinicznej.

Reaktywność krzyżowa i interferencje

Badania reaktywności krzyżowej

Producent przeprowadził badania reaktywności krzyżowej z panelem wirusów, bakterii i innych mikroorganizmów występujących w drogach oddechowych. W badanych stężeniach nie wykazano reakcji krzyżowych m.in. z adenowirusami, ludzkimi koronawirusami 229E, HKU1, NL63 i OC43, metapneumowirusem, wirusami paragrypy, rinowirusem, SARS-CoV-1, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Mycoplasma pneumoniae ani Bordetella pertussis.

Badania interferencji

W badaniach interferencji nie stwierdzono wpływu wskazanych stężeń krwi, mucyny, benzokainy, preparatów donosowych, wybranych antybiotyków, glikokortykosteroidów, oseltamiwiru, biotyny, kwasu acetylosalicylowego, dekstrometorfanu i innych substancji mogących występować w materiale klinicznym.

Producent zadeklarował 100% zgodność wyników dodatnich dla SARS-CoV-2, grypy A, grypy B i RSV.

Często zadawane pytania

Test fluorecare® SARS-CoV-2 & Influenza A/B & RSV Antigen Combo Test Kit jest przeznaczony do jednoczesnego jakościowego wykrywania antygenów SARS-CoV-2, wirusa grypy typu A, wirusa grypy typu B oraz RSV.

Materiałem do badania mogą być wymazy z przedniej części nosa, z nosogardła oraz z części ustnej gardła. Materiał powinien zostać pobrany przy użyciu sterylnej wymazówki i zbadany możliwie szybko.

Wynik należy odczytać po 15 minutach. Odczyt po upływie 20 minut uznawany jest za nieważny. Wynik dodatni występuje, gdy pojawia się linia kontrolna C oraz linia testowa odpowiadająca określonemu patogenowi. Wynik ujemny występuje, gdy widoczna jest wyłącznie linia kontrolna C, natomiast brak linii kontrolnej oznacza wynik nieważny.

Źródło:
  1. Shenzhen Microprofit Biotech Co., Ltd. fluorecare® SARS-CoV-2 & Influenza A/B & RSV Antigen Combo Test Kit (Colloidal Gold Chromatographic Immunoassay). Instructions for Use. Product code: MF-71.