Gąbki do pobierania próbek z powierzchni – zastosowanie w kontroli mikrobiologicznej

Czym są gąbki do pobierania próbek i do czego służą?

Gąbki do pobierania próbek są przeznaczone do poboru materiału z powierzchni w celu jego dalszej oceny mikrobiologicznej. Tego rodzaju gąbki mikrobiologiczne mogą być wykorzystywane m.in. w kontroli środowiskowej, przemyśle spożywczym, weterynarii i obszarach związanych z kontrolą zakażeń. POLYWIPE™ służy do próbkowania większych powierzchni w zastosowaniach środowiskowych, spożywczych, weterynaryjnych oraz związanych z infection control. Dzięki temu gąbki stanowią praktyczne narzędzie zarówno do rutynowego monitoringu higieny powierzchni, jak i do bardziej ukierunkowanej kontroli mikrobiologicznej powierzchni.

Kiedy gąbka ułatwia pobieranie próbek z powierzchni?

Pobieranie próbek z dużych powierzchni

Jedną z głównych zalet gąbek w porównaniu z klasycznymi wymazówkami jest możliwość wygodnego próbkowania większego obszaru. Według materiałów MWE format gąbki może być stosowany na dużych powierzchniach płaskich i nieregularnych, takich jak taśmy transportowe, części maszyn, podłogi, ściany, odpływy czy sufity. Producent wskazuje również stoły przygotowawcze i obudowy maszyn jako przykładowe miejsca, w których takie rozwiązanie jest szczególnie użyteczne.

Pobieranie próbek z powierzchni nieregularnych

Ma to istotne znaczenie przy pobieraniu próbek z powierzchni w zakładach produkcyjnych. Kontrola nie ogranicza się tam do łatwo dostępnych, równych blatów. Próbki środowiskowe mogą pochodzić również z elementów wyposażenia, instalacji, odpływów czy innych powierzchni o złożonej geometrii. Elastyczny materiał gąbki umożliwia kontakt z większą powierzchnią badanego obiektu i ułatwia prowadzenie próbkowania w miejscach, w których niewielka końcówka typowej wymazówki byłaby mniej praktyczna.

Zastosowanie gąbek w kontroli mikrobiologicznej powierzchni

Odzysk kontrolowanych drobnoustrojów

Producent wskazuje także szczególne zastosowanie gąbek przy wykrywaniu kontrolowanych drobnoustrojów, wymieniając m.in. Listeria, Salmonella i bakterie z grupy coli. POLYWIPE™ został sprawdzony pod kątem odzysku takich mikroorganizmów jak Salmonella, Listeria, MRSA, Acinetobacter oraz Clostridium difficile.

Monitoring środowiskowy i kontrola higieny

Regularne wymazy powierzchniowe są jednym ze sposobów pozyskiwania materiału do oceny warunków mikrobiologicznych w środowisku produkcyjnym. Gąbki mogą być wykorzystywane podczas kontroli powierzchni roboczych, linii technologicznych i wyposażenia, szczególnie gdy badaniem należy objąć większy obszar. MWE produkuje gąbki i zestawy przeznaczone do pobierania oraz transportu próbek bakteryjnych z różnych powierzchni, w tym z dużych powierzchni i tusz zwierzęcych, ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu spożywczego. W praktyce pozwala to włączyć gąbki do pobierania próbek do procedur monitorowania stanu higienicznego oraz kontroli skuteczności działań związanych z utrzymaniem czystości. Istotne jest przy tym nie tylko samo pobranie materiału, ale również zachowanie warunków umożliwiających późniejszy odzysk drobnoustrojów w laboratorium.

Dlaczego rodzaj roztworu zwilżającego ma znaczenie?

Neutralizacja pozostałości środków dezynfekcyjnych

Znaczenie tego aspektu dobrze pokazują materiały producenta dotyczące Neutralising Rinse Solution. MWE wskazuje, że roztwór NRS II służy do neutralizacji środków dezynfekcyjnych i ułatwia odzysk mikroorganizmów z wcześniej dezynfekowanych powierzchni, co może być wykorzystane przy ocenie skuteczności dezynfekcji. Roztwór neutralizuje m.in. preparaty oparte na chlorze, związkach nadtlenowych, biguanidach czy aldehydzie glutarowym. Producent podaje również zgodność formulacji NRS II z ISO 18593.

Jak dobrać medium do pobierania próbek?

Nie każda gąbka do pobierania próbek jest przygotowana w ten sam sposób. W grupie POLYWIPE™ producent oferuje warianty nasączone m.in. Buffered Peptone Water, Neutralising Rinse Solution, Letheen Broth, buforem tiosiarczanowym, solą fizjologiczną, Peptone Saline oraz Maximum Recovery Diluent. Dostępne są także zestawy zawierające worki typu Stomacher. Dobór roztworu powinien wynikać z charakteru pobieranej próbki i stosowanej metody. Przykładowo Buffered Peptone Water jest według MWE wykorzystywana do odzysku Salmonella, szczególnie komórek uszkodzonych subletalnie. Letheen Broth jest stosowany m.in. przy ocenie działania bakteriobójczego środków dezynfekcyjnych opartych na czwartorzędowych związkach amoniowych; zawiera polisorbate 80 i lecytynę, które częściowo neutralizują określone substancje konserwujące. Maximum Recovery Diluent producent opisuje natomiast jako izotoniczny płyn ochronny przeznaczony do maksymalizacji odzysku mikroorganizmów z różnych źródeł.

Gąbki z neutralizatorem a powierzchnie po dezynfekcji

W przypadku powierzchni, które wcześniej miały kontakt ze środkami myjącymi lub dezynfekcyjnymi, szczególnego znaczenia nabierają więc gąbki z neutralizatorem. Pozostałość środka przeciwdrobnoustrojowego mogłaby oddziaływać na pobrany materiał także po zakończeniu próbkowania. Wstępne zwilżenie POLYWIPE™ umożliwia szybkie ograniczenie działania pozostałości środka dezynfekcyjnego przez rozcieńczenie lub bezpośrednią interakcję ze składnikami neutralizującymi zastosowanego płynu.

Sterylność i właściwości materiału gąbki

Materiał gąbki i ograniczenie ryzyka zanieczyszczenia próbki

Przy kontroli mikrobiologicznej powierzchni istotne jest ograniczenie ryzyka wprowadzenia do próbki mikroorganizmów pochodzących z samego materiału do pobierania, opakowania lub obsługi. POLYWIPE™ są według producenta wykonane ze specjalnego materiału gąbkowego niezawierającego substancji hamujących wzrost mikroorganizmów. MWE wskazuje również, że struktura materiału ogranicza odrywanie się jego fragmentów wskutek ścierania. Gąbki są indywidualnie zamykane w opakowaniach typu tamper-evident peel pouch oraz poddawane napromienianiu w celu zachowania sterylności.

Sterylność i kontrola partii

Sterylność jest dodatkowo kontrolowana na poziomie partii. Zgodnie z MWE próbki z każdej partii poddawane są testowi sterylności, a producent prowadzi również badania mające potwierdzić brak działania hamującego wobec wybranych mikroorganizmów, w tym Staphylococcus aureus, Salmonella Typhimurium, E. coli i Listeria monocytogenes.